Spouwankeronderzoek

Een flink aantal naoorlogse flats in Nederland verkeert in een gevaarlijke toestand. Zij bevatten een gemetselde spouwmuur die het elk moment zou kunnen begeven. De VROM-inspectie is voornemens dit jaar te controleren wat gemeenten en woningbouwverenigingen daadwerkelijk hebben gedaan met een advies uit 2007 om gevels van flatgebouwen hoger dan 5 woonlagen te inspecteren. Dat meldt de VROM-inspectie naar aanleiding van het bezwijken van een gedeelte van de gevel van een flat aan de Treublaan in Den Haag op 2 januari 2009. De instorting werd volgens de inspectiedienst waarschijnlijk veroorzaakt door een gevaarlijke combinatie van gecorrodeerde spouwankers en betonrot.



Kwaliteit spouwankers
Met name bij, tijdens de wederopbouw gebouwde, flats met kopgevels van doorgaand metselwerk is het gevaar aanwezig dat de spouwankers door corrosie zijn aangetast. Er zijn in die periode ook andere bouwfouten gemaakt, zoals het gebruik van te weinig of een slechte kwaliteit spouwankers en het toepassen van slecht metselspecie. Reeds in 2007 heeft de VROM-inspectie gewezen op het risico van instorting en gemeenten geadviseerd dit soort gevels te inventariseren. Daarna zouden de eigenaren verzocht moeten worden onderzoek te doen naar de veiligheid van hun gevels. Uit een snelle inventarisatie van de gemeente Den Haag blijkt dat alleen in die stad zich al ongeveer 500 gebouwen staan waar een dergelijk onderzoek noodzakelijk is.
 
Aantal spouwankers in spouwmuren
Spouwankers bevestigen spouwbladen aan elkaar en geven hierdoor een belangrijk grotere stijfheid dan twee losse spouwbladen. In de huidige bouwvoorschriften is vastgelegd dat minimaal 4-6 spouwankers per m² moeten worden aangebracht. Zoals hiervoor gesteld moet een muur voldoende stijfheid bezitten om op knik te kunnen worden belast. Door geen, te weinig of slechte kwaliteit spouwankers zijn buiten- en binnenspouwblad niet langer goed met elkaar verbonden waardoor de stijfheid van de muur niet langer gewaarborgd is. Als de muur dan wordt blootgesteld aan een te hoge knikbelasting, door bijvoorbeeld wind, kan er schade of instorting optreden.
 
Destructief technisch gevelonderzoek
Op basis van een risico-inventarisatie en visuele inspecties van de 'verdachte' gevels wordt een selectie gemaakt van geveldelen die nader destructief moeten worden onderzocht. Destructief onderzoek kan als volgt plaatsvinden:
  1. Ter plaatse van één of meer spouwankers wordt een aantal stenen verwijderd. Vervolgens wordt de staat van het spouwanker beoordeeld en worden verschillende eigenschappen opgenomen, zoals: type, dikte, materiaal en dewijze van bevestiging/verankering.
  2. Om te kunnen beoordelen of het anker voldoende is bevestigdaan het binnenspouwblad wordt door middel van een trekproef de uittrekwaarde bepaald.
  3. Door middel van een hefboomproef (volgens NEN-EN 1052-5) wordt bepaald wat de hechtsterkte van de toegepaste mortel is. De gevonden waarden worden vervolgens getoetst aan de regelgeving.
  4. Aan de hand van NEN 6790 'TGB 1990 - Steenconstructies Basiseisen en bepalingsmethoden' (en NEN 6702) wordt bepaald of er ook daadwerkelijk voldoende spouwankers in de gevel aanwezig zijn. Dit aantal is onder andere afhankelijk van het windgebied, de hoogte van het gebouw, het toegepaste spouwankerpatroon, het type anker, de verankering in het binnenblad en de mate van aantasting van de geïnspecteerde ankers.
Risico-gevels
Wanneer op basis van het onderzoek geconcludeerd kan worden dat de gevel een groot risico vormt voor instorting, moeten er maatregelen getroffen worden. Bij onvoldoende, maar niet aangetaste, spouwankers kunnen bijvoorbeeld renovatieankers worden aangebracht. Wanneer bestaande ankers zijn aangetast of onvoldoende verankerd zijn aan het binnenspouwblad, dan moeten alle ankers vervangen worden door renovatieankers en moeten zonodig ankers worden bijgeplaatst. Bij een slechte conditie van het voegwerk moet dit vervangen of hersteld worden, om zo de spouwankers weer beter te beschermen tegen indringend vocht van buitenaf. Ook kunnen gebreken zijn geconstateerd aan de metselwerkondersteuning. In dit geval moet het hele detail hersteld of zonodig vervangen worden.
 
Aanschrijving gemeente
Verschillende gemeentes zijn begonnen met het aanschrijven van eigenaren van gebouwen met 'risico-gevels'. Middels dit schrijven verplicht de gemeente de eigenaar om een technisch gevelonderzoek te laten uitvoeren.
 
Er zijn verschillende aanbieders voor het uitvoeren van dergelijke gevelonderzoeken. Door het ontbreken van richtlijnen en/of voorschriften verschillen de aangeboden diensten nogal van elkaar. Wanneer u een adviesbureau opdracht geeft voor technisch gevelonderzoek verwittig u er dan van dat u dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de eisen c.q. checklist van de betreffende gemeente.
 
PBS Vastgoed kan u van dienst zijn met de uitvoering van een technisch gevelonderzoek inclusief het opstellen van een rapportage met een herstelplan. Wij garanderen u dat onze rapportages worden geaccepteerd door uw gemeente.
 

Terug naar kennisbox