Aanbesteding

Aanbesteding is een procedure voor het inkopen van producten of diensten. Bij een aanbesteding definieert de opdrachtgever in een bestek zijn eisen en wensen voor een bepaald opdracht en stelt bedrijven in de gelegenheid voor een bepaalde datum een offerte in te dienen. Zo'n offerte wordt een inschrijving genoemd. De doelstellingen van aanbesteden zijn:
  • de kosten van het werk te verlagen door concurrentie tussen de bedrijven die een offerte indienen,
  • bedrijven een gelijke kans te geven het werk uit te voeren.
Vaak wordt de opdracht uitsluitend op prijs gegund, dat wil zeggen de inschrijver met de laagste prijs de opdracht wordt gegund. De meest gunstige aanbieding is echter de offerte die duidelijk insteekt op prijs én kwaliteit. 



Nadelen
Nadelen van een aanbesteding, kunnen zijn:
  • Omdat de prijs vaak het enige criterium is, is de kwaliteit daarvan afhankelijk (lage prijs is regelmatig lage kwaliteit).
  • De hele procedure van aanbesteden kost aanzienlijk veel tijd en dus geld.
  • De kosten die een bedrijf maakt om in te schrijven worden meestal niet vergoed.
  • Erbeidskrachten worden uit andere landen van de Europese Unie ingehuurd om het werk zo goedkoop mogelijk uit te voeren; Dit resulteert vaak in te lange werktijden, slechte betaling voor arbeid, minderwaardige huisvesting, onredelijke concurrentie met duurdere inlandse arbeidskrachten e.d.
Gelukkig zijn er toch ook wel professionele opdrachtgevers die bij aanbestedingen abnormaal lage aanbiedingen (ALA's) ongeldig verklaren. Naast het feit dat ALA's de markt verzieken, resulteren ze in minder kwaliteit, veel meerwerk, extra toekomstig onderhoud, en vaak ook in een juridische strijd tussen opdrachtgever en -nemer en wederzijdse claims.

Europese aanbesteding, openbare aanbesteding 
Bedrijven en organisaties zijn niet verplicht aan te besteden. Voor bv. alle overheidsinstanties is een zgn. Europese aanbesteding verplicht als de opdracht boven een drempelbedrag ligt. Europees aanbesteden is het verwerven van bv. producten of diensten waarbij de Europese regelgeving gevolgd wordt. Een duidelijke uitleg over Europese aanbestedingen van Mr. W.H.E. Parlevliet in Cobouw van 14 januari 2008:
"In artikel 1 lid 9 van de Europese aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG worden als aanbestedende diensten omschreven de staat, de territoriale lichamen, publiekrechterlijke instellen en verenigingen gevormd door een of meer van deze lichamen of een of meer publiekrechterlijke instellingen. Deze bepaling is geïmplementeerd in artikel 1 sub r van het Besluit aanbestedingsregels voor overheidsopdrachten (Bao).
Onder een publiekrechterlijke instelling wordt verstaan:
  • Iedere instelling die is opgericht met het specifieke doel te voorzien in behoeften van algemeen belang, die niet van industriële of commerciële aard zijn en die rechtspersoonlijkheid bezit en waarvan ofwel de activiteiten in hoofdzaak door de staat, de territoriale lichamen of andere publiekrechterlijke instellingen worden gefinancierd (...).
  • Uitgemaakt is dat de aanbestedingsrichtlijnen tot doel hebben het risico uit te sluiten dat aanbestedende diensten bij het plaatsen van overheidsopdrachten de voorkeur geven aan nationale inschrijvende partijen of gegadigden én te voorkomen dat een door de staat, territoriale lichamen of andere publiekrechterlijke instellingen gefinancierde of gecontroleerde instelling zich door andere economische overwegingen laat leiden. Uiteindelijk om het hoofddoel te dienen van het vrije verkeer van diensten en de openstelling van onvervalste en zo groot mogelijke mededinging in de lidstaten van de EG. Om die reden moet het begrip aanbestedende dienst en daaronder ook begrepen publiekrechterlijke instellingen functioneel worden uitgelegd."
  • De aanbestedingsrichtlijnen gelden voor werken (bouwwerken, infrastructuur e.d.) vanaf ca. 5 miljoen euro; voor andere soorten werk gelden bedragen van ca. 200.000 euro tot ca. 400.000. Hoewel de kosten van werk steeds toenemen, worden de drempelbedragen steeds lager waardoor er steeds meer openbaar aanbesteed moet worden.
  • Deze richtlijnen druisen echter in tegen de belangrijkste regel van de vrije wereld: de vrijheid of het recht van keuze. Steeds worden overheidsdiensten en ander publiekrechterlijke organen geconfronteerd met de hele papierwinkel van een Europese aanbesteding wat niet alleen de doorlooptijd verlengt van het project maar ook veel kosten met zich meebrengt. "Soms zitten we met meer juristen om de tafel dan met bouwers".
  • Een ander nadeel van openbare aanbestedingen is dat een moeizaam gegroeide goede relatie tussen bijvoorbeeld een gemeente en een aantal samenwerkende bedrijven helaas geen blijvende relatie zal zijn; in ieder geval is het steeds moeilijker de gewenste combinatie de aanbesteding te honoreren.
Bron: Rijkswaterstaat : www.rijkswaterstaat.nl

Terug naar kennisbox